ALAMIN ANG KAHIT NA ANONG BAGAY TUNGKOL SA KALUSUGANG SEKSUWAL AT REPRODUKTIBO

Pagdadalaga

female puberty, puberty, period, menstruation, menstrual cycle, changes, reproductive health, family planning

Ang pagdadalaga ay panahon ng mga mahahalagang pagbabago at paglaki para sa mga kabataang babae. Ang mga batang babae ay nakakaranas ng mga pagbabago sa kanilang balat, buhok, lumalagong mga suso, pabago-bagong damdamin, at syempre ang pagsisimula ng kanilang regla. Ang lahat ng mga pagbabagong ito ay hindi kaagad mangyayari nang sabay-sabay, ngunit sa paglipas ng ilang buwan hanggang ilang taon. Ang pagdadalaga ay ang panahon para sa batang babae na maging isang dalaga; ito rin ang oras na nakakamit na ng kanilang katawan ang kakayahang magbuntis. Karaniwang nagsisimulang maranasan ang mga pagbabagong ito sa pagitan ng edad na 8-13, ngunit ang ilan ay maaaring magsimula sa prosesong ito sa paglaon.

Regla

Ang pagsisimula ng regla ay isang pangunahing bahagi ng pagdadalaga, at nangangahulugan na ang katawan ng isang babae ay maaari nang mabuntis. Marami ring iba pang mga pagbabagong nangyayari sa loob ng isang buong buwan.

Karaniwang nararanasan ng mga babae ang kanilang unang regla sa pagitan ng edad na 12 at 14, ngunit maaari itong mangyari nang mas maaga o mas huli. Ang ilan ay nasasabik, at ang iba naman ay hindi komportable. Ngunit para sa maraming babae, ang pananaw nila sa kanilang regla ay isang mabuting senyales na ang kanilang katawan ay malusog at gumagana nang maayos.

Kapag nireregla, isang madugong likido na binubuo ng dugo at tisyu ay lumalabas sa ari bawat buwan. Ang likido na ito ay nabuong uterine lining na lumalago habang ang katawan ng babae ay naghahanda para sa isang pagbubuntis. Kung walang pagbubuntis na nangyari, saka dumadaloy ang uterine lining na ito papalabas ng katawan, at umpisa na ng regla.

Ang mga regla ay sanhi ng mga likas na kemikal sa katawan, o mga hormon, na nagpapahiwatig sa mga obaryo na magpalaya ng isang selulang itlog isang beses sa loob ng isang buwan. Karamihan sa mga buwan, ang selulang itlog at ang uterine lining ay lumabas sa ari bilang regla. Ito ay bahagi ng siklo ng regla. Ang siklo na ito ay kung bakit posible para sa isang babae na magkaroon ng sanggol. Sa panahon ng pagtalik, ang selulang itlog ay maaaring sumanib sa semilya ng isang lalaki, at pagkatapos ay kumabit sa uterine lining, at lumaking sanggol.

Ang mga regla ay maaaring maging magaan, mabigat, o sa pagitan. Minsan din ang dugo ng regla ay magkakaibang mga kulay ng pula; mula sa matingkad hanggang sa maitim o naglalaman ng ilang mga buo-buong kumpol—lahat ay normal. Ang regla ay maaaring mabigat sa una o pangalawang araw, at pagkatapos ay nababawasan sa mga susunod na araw. Ang mga regla ay karaniwang tumatagal sa pagitan ng tatlo at limang araw. Normal na magkaroon ng mga regla na mas maikli o mas mahaba, hanggang sa pitong araw. Ito rin ay normal kung ang mga regla ay hindi pareho ang bilang ng mga araw bawat buwan, lalo na sa mga unang taon.

Tandaan na ang mga regla ay maaaring hindi regular sa una. Maaaring magkaroon ng dalawa sa isang buwan, o magkaroon ng isang buwan na walang regla. Gayundin, sa mga unang panahon ng pagregla ay maaaring tumagal lamang ng ilang araw sa ilang buwan, at hanggang sa isang linggo sa ibang buwan. Ang mga regla ay magiging mas regular sa paglipas ng panahon.

Mga Pagbabago Sa Katawan

Lalaki ang iyong mga obaryo habang nagdadalaga, at nagsisimula ang iyong katawan na gumawa ng dalawang mga hormon—oestrogen at progesterone.

Sa panahon ng pagdadalaga, mapapansin mo din na ang iyong mga suso ay lumalaki, ika’y tumatangkad, at ang iyong katawan ay nagsisimulang bumubuo ng mga kurba. Ang oestrogen ay responsable sa lahat ng mga pagbabagong ito, at nakakatulong din ito sa paglaki ng iyong ari, mga fallopian tube, at matris.

Ikaw ay tatangkad, mas mabigat, at mas malakas, at mas madaling pagpawisan. Ang iyong balat ay magiging mas mamantika, at magsisimulang tumubo ang buhok sa iyong maselang bahagi ng katawan, kilikili, binti, at braso. Ang balakang at baywang ay magiging mas kurbada. Ang iyong bulba, ari, at utong ay lumalaki, at ang iyong mga suso ay nagsisimulang lumago. Maaaring hindi pantay ang iyong mga suso, at iyon ay normal. Maaari ka ring makapansin ng bahid ng vaginal discharge o uhog mula sa ari sa iyong panty.

Mga Pagbabago Sa Hugis Ng Katawan

Ang pagiging “handa” ay naiiba para sa lahat, at maaaring maging kumplikado ang mga bagay kapag ang mga magkasosyo ay hindi pareho ang pag-iisip at pananaw. Gayunpaman, ang parehong magkasosyo ay kailangang maging handang-handa bago mag talik.

Paano Malalaman Kung Handa Na Ang Dalawa

Ang pagkakaroon ng mabuting relasyon na nagpapasaya sa iyo, at nakakapagparamdam na ikaw ay ligtas at komportable ay magandang simula! Gayundin, siguraduhing kapwa komportable makipag-usap tungkol sa pagtatalik—kung hindi komportable sa pag-uusap pa lang tungkol sa pagtatalik, nangangahulugan ito na hindi pa handa na magsimulang makipagtalik. Ang iyong unang pagkakataon ay maaaring maging nakakahiya, maganda at kakila-kilabot…lahat nang sabay-sabay! Kaya mahalaga na magkaroon ng bukas na pag-uusap sa iyong kasosyo upang hindi kailangang harapin nang mag-isa ang lahat ng mga damdamin na iyon.

Mga Pagbabago Sa Pag-Iisip

Sa panahon ng pagdadalaga, ang mga kabataan ay hindi lamang nakakaranas ng mga pagbabago sa kanilang katawan, kundi pati na rin sa kanilang mga pag-iisip. Ang ilan sa iyong mga mararanasan ay may kinalaman sa mga pisikal na pagbabago sa edad na ito, kasama na ang mga pagbabago sa mga hormon, at utak na lumalaki kasabay ng katawan. Ang iba ay may kinalaman sa mga opinyon at pananaw ng sosyedad—pag-aalala tungkol sa pagbabago ng hitsura, mga hinihingi sa paaralan, at ang presyur na umakma sa karamihan.

Ang mga damdamin ay maaaring lumakas at tumind—isang minuto maaaring makaramdam ng lubos na galak, at sa susunod na minuto ay maaaring makaramdam ng lubos na pagkalungkot. Ang pagkalungkot ay maaaring maging mahirap. Kung nangyari ito, ang pakikipag-usap sa mga magulang o ibang mga mas nakatatanda na pinagkakatiwalaan para sa suporta ay pwedeng makatulong.

Maaari ring magkaroon ng higit pang mga kaisipan na sekswal at hangad. Ang mga kabataan ay nagsisimulang makaramdam ng sekswal o romantikong akit sa mga lalaki, babae, o pareho. Napag-alaman ng ilang mga kabataan na madalas sila makaramdam ng libog. Habang tumatanda sila, ang mga damdaming ito marahil ay hindi magiging kasing lakas. Ang ilang mga kabataan ay pinipiling magbati upang pakawalan ang mga damdamin na sekswal, habang ang iba ay naghihintay lamang na lumipas ang damdamin. Normal para sa parehong mga babae at lalaki na magbati nang pribado. Makakatulong ito sa mga kabataan na mas maunawaan ang kanilang mga katawan bago sila pumasok sa seksuwal na relasyon sa kalaunan.

Ang pagdadalaga ay maaaring lubos na nakalilito. Tandaan: kahit na ang mga emosyon ay maaaring hindi makontrol, ang pagbabago ng mga damdamin ay isang normal na bahagi ng paglaki. Lahat ng tao ay dumaan sa pagdadalaga at pagbibinata, kaya ang pakikipag-usap sa nakatatanda, tulad ng magulang, ay makakatulong maunawaan ang mga damdamin. Ang mga nakatatandang kapatid, pinsan, tiya at tiyo, o mga lolo at lola ay maaaring makatulong din.

Kahit na ito ay maaaring maging isang nakakabahalang oras, isang magandang pagkakataon din na malaman kung sino ka, kung ano ang iyong pinapahalagahan, at kung paano pahalagahan at respetuhin ang sarili.

Mga pinagmulan:

http://girlshealth.gov/body/puberty/changes%20mind.html

http://www.plannedparenthood.org/teens/my%20body/puberty.html

http://girlshealth.gov/body/period/index.html

https://www.familyplanning.org.nz/advice/understand-your-body/changes-at-puberty

Please follow and like us:
error

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *

Modal's Close Icon